2017 is slecht van start gegaan voor veel fruittelers in Europa, dus ook voor wijnproducenten. Het vroege voorjaar was warm, onnatuurlijk warm, waardoor de sapstromen vroeg op gang kwamen en er al vroeg knoppen op de wijnranken kwamen. In sommige gebieden kwamen deze kwetsbare knoppen zelfs drie weken vroeger dan andere jaren.

knoppen wijngaarden

Dit zou geen probleem zijn geweest als het half en eind april niet had gevroren. Want vriezen deed het. In sommige gebieden werd vroor het ruim 7 graden. Funest voor jonge scheuten, die indrogen en daardoor dit geen druiven kunnen voortbrengen.

bevroren wijnranken

Voorzichtige prognoses liegen er niet om. In de Elzas, waar vorst eigenlijk nooit een probleem is, is ongeveer 900 hectare beschadigd. Champagne denkt 30 procent van hun potentiele oogst te verliezen, voor de Loire vallei is dit het tweede jaar op rij dat ze veel schade leiden. In Chablis kijken ze niet op van nachtvorst, maar ook zij waren niet bestand tegen deze extreme condities en moesten lijdzaam toekijken hoe hun gekoesterde wijnranken door de grillen van de natuur zachtjes om werden gelegd.

De zelfde berichten kreeg ik van een bevriende producent in Bordeaux. Sommige wijngaarden zijn compleet verloren, vooral op de rechteroever. Zelfs in het zuidelijke Languedoc zijn wijngaarden onherstelbaar beschadigd en ook uit het Italiaanse Piëmont en Toscane ontvang ik verontrustende rapporten.

Hoewel er nog knoppen kunnen ontstaan op de wijnranken, zullen zijn nooit de zelfde productie hebben als de bevroren loten. Voor producenten houdt dit in dat ze dit jaar een minder grote oogst hebben, terwijl de kosten gelijk blijven of zelfs stijgen. Dit betekend dat ze hun prijzen moeten verhogen in de toch al competitieve markt.

Voor grote, gevestigde bedrijven is dit niet zo’n ramp. Zij hebben reserves, zij zijn verzekerd of zij kunnen zich het permitteren om de prijs wat op te schroeven. Kleine producenten hebben echter terechte zorgen. Soms kunnen ze niet aan de vraag van de verworven afnemers voldoen, waardoor ze die kwijt raken. Of ze verliezen hun afnemers aan wijnproducenten in landen die geen last hebben gehad van vorst.

Het frustrerende van deze vorst is dat de temperatuur grillig is, en dat er weinig aan te doen is. Er wordt in de wijngaarden van alles geprobeerd om tijdens nachtvorst de temperatuur net iets boven 0 te krijgen. Zo worden er lantaarns ontstoken die voor warmte zorgen, wordt er geëxperimenteerd met grote ventilatoren die voor luchtcirculatie zorgen. In sommige streken worden helikopters ingezet om dit te bewerkstelligen. Zij circuleren boven de wijngaarden en duwen warmere lucht neer op de wijngaarden.

bevroren rank

wijnknop in ijs

wijngaarden chablis in vlam

Bovenstaande maatregelen zijn tijdrovend, duur en helpen vaak nog steeds niet helemaal. Het bezorgt de producenten slapelozen nachten. De komende weken zal bekend worden hoe groot de schade nu precies is, en pas in het najaar kan bepaald worden wat het effect hier van is.

U zal als consument wellicht niet direct iets merken van deze vorst. Er is genoeg aanbod van over de hele wereld. Het zijn echter, ironisch genoeg, juist de bijzondere wijngaarden die geteisterd zijn door de vorst. Wat u kunt doen? U kunt zich bij de keuze van een wijn bedenken dat een gepassioneerde wijnmaker zijn ziel en zaligheid gestoken heeft in het maken van een bijzondere wijn. Wij werken met vaste marges en laten onze producenten niet in de steek als ze een jaar wat minder productie hebben. Mits de kwaliteit onveranderd goed is, natuurlijk. 

Jan Augustijn

Jan@drinkzz.nl